علي (‌ع‌) از ديدگاه شهيد مطهري

علي (‌ع‌) شخصيت دو نيرويي

علي از مرداني است كه هم جاذبه دارد و هم دافعه، و جاذبه و دافعه او سخت نيرومند است. شايد در تمام قرون و اعصار جاذبه و دافعه‌اي به نيرومندي جاذبه و دافعه علي پيدا نكنيم. دوستاني دارد عجيب،تاريخي،فداكار،با‌گذشت؛از عشق او همچون شعله‌هايي از خرمني آتش،سوزان و پر‌فروغند . جان دادن در راه او را آرمان و افتخار مي‌شمارند و در دوستي او همه چيز را فراموش كرده‌اند.

 از مرگ علي ساليان بلكه قروني گذشت اما اين جاذبه همچنان پرتو مي‌افكند و چشمها را به سوي خويش خيره مي‌سازد .

در دوران زندگي‌اش عناصر شريف و نجيب ، خداپرستاني فداكار و بي‌طمع ، مردمي با‌گذشت و مهربان ، عادل و خدمتگزار خلق،گرد محور وجودش چرخيدند كه هر كدام تاريخچه‌اي آموزنده دارند و پس از مرگش در دوران خلافت معاويه و امويان جمعيتهاي زيادي به جرم دوستي او در سخت‌ترين شكنجه‌ها قرار گرفتند اما قدمي را در دوستي و عشق علي كوتاه نيامدند و تا پاي جان ايستادند .

ساير شخصيتهاي جهان با مرگشان همه چيزها مي‌ميرد و با جسمشان در زير خاكها پنهان مي‌گردد اما مردان حقيقت خود مي‌ميرند ولي مكتب و عشقها كه برمي‌انگيزند ، با گذشت قرون تابنده‌تر مي‌گردد .

ما در تاريخ مي‌خوانيم كه سالها بلكه قرنها پس از مرگ علي افرادي با جان از ناوك دشمنانش استقبال مي‌كنند . از جمله مجذوبين و شيفتگان علي ، ميثم تمار را مي‌بينيم كه بيست سال پس از شهادت مولا بر سر چوبه دار از علي و فضايل و سجاياي انساني او سخن مي‌گويد .

در آن ايامي كه سرتاسر مملكت اسلامي در خفقان فرورفته ، تمام آزاديها كشته شده و نفسها در سينه زنداني شده است و سكوتي مرگبار همچون غبار مرگ بر چهره‌ها نشسته است،او از بالاي دار فرياد بر‌مي‌آورد كه بياييد از علي برايتان بگويم . مردم از اطراف براي شنيدن سخنان ميثم هجوم آوردند . حكومت قدّاره‌بند اموي كه منافع خود را در خطر مي‌بيند ، دستور مي‌دهد كه بر دهانش لجام زنند و پس از چند روزي هم به حياتش خاتمه دادند . تاريخ از اين قبيل شيفتگان براي علي بسيار سراغ دارد .

اين جذبه‌ها اختصاصي به عصري دون عصري ندارد . در تمام اعصار جلوه‌هايي از آن جذبه‌هاي نيرومند مي‌بينيم كه سخت كارگر افتاده است .

 مردي است به نام ابن سكّيت ؛ از علما و بزرگان ادب عربي است و هنوز هم در رديف صاحب‌نظران زبان عرب مانند سيبويه و ديگران نامش برده مي‌شود .

اين مرد در دوران خلافت متوكل عباسي مي‌زيسته (‌در حدود دويست سال بعد از شهادت علي‌) ، در دستگاه متوكل متهم بود كه شيعه است اما چون بسيار فاضل و برجسته بود ، متوكل او را به عنوان معلم فرزندانش انتخاب كرد .

يك روز كه بچه‌هاي متوكل به حضورش آمدند و ابن‌سكّيت هم حاضر بود و ظاهراً در آن روز امتحاني هم از آنها به عمل آمده بود و خوب از عهده بر‌آمده بودند ، متوكل ضمن اظهار رضايت از ابن‌سكّيت و شايد به خاطر سابقه ذهني كه از او داشت – كه شنيده بود تمايل به تشيع دارد‌- از ابن‌سكّيت پرسيد :

اين دو تا(‌دو فرزندش‌) پيش تو محبوبترند يا حسن و حسين فرزندان علي ؟

ابن‌سكّيت از اين جمله و از اين مقايسه سخت برآشفت.خونش به جوش آمد.با خود گفت :كار اين مرد مغرور به جايي رسيده است كه فرزندان خود را با حسن و حسين مقايسه مي‌كند ؟ اين تقصير من است كه تعليم آنها را بر عهده گرفته‌ام.

در جواب متوكل گفت : به خدا قنبر ، غلام علي ، به مراتب از اين دو تا و از پدرشان نزد من محبوبتر است . متوكل في‌المجلس دستور داد زبان ابن‌سكّيت را از پشت گردنش درآوردند .

تاريخ افراد سر از پا نشناخته زيادي را مي‌شناسد كه بي‌اختيار جان خود را در راه مهر علي فدا كرده‌اند.

اين جاذبه را در كجا مي‌توان يافت ؟

گمان نمي‌رود در جهان نظيري داشته باشد .

علي به همين شدت دشمنان سرسخت دارد، دشمناني كه از نام او به خود مي‌پيچيدند.

علي از صورت يك فرد بيرون است و به صورت يك مكتب موجود است ، و به همين جهت گروهي را به سوي خود مي‌كشد و گروهي را از خود طرد مي‌نمايد . آري ، علي شخصيتي دو نيرويي است .

منبع:

جاذبه و دافعه علي (‌ع‌)،استاد مطهري 

دوست دارم تو سخن گويي و من گوش كنم

غم دل را به كلام تو فراموش كنم

سينه بشكافم و قلبم به تو تقديم كنم

تا بداني كه فقط جاي تو در قلب من است

روزه  اندیشه

در اسلام،روزه ی سکوت وجود ندارد؛ همانگونه که شبانگاه روزه گرفتن و خودداری از خوردن و آشامیدن معنی ندارد.ولی آنان که در مقام دست یافتن به مراتب عالی معنوی هستند،به جای روزه ی سکوت به روزه ی اندیشه می پردازند و ذهن خود را به افکار زشت و ناپسند،آلوده نمی نمایند.

این دستوری است که از خاندان وحی به ما رسیده است.

حضرت امیرالمومنین (ع) می فرمایند:

روزه ی قلب (پرهیز از فکر کردن درباره ی گناهان)،برتر است از روزه داشتن و پرهیز نمودن از خوردن خوراکیها.

اگر خود را به افکار زشت آلوده نسازید،در برابر گناهان و اعمال ناپسند بیمه می شوید،در این هنگام،فکر همچون آئینه ای صاف و درخشان واقعیت را برای شما روشن می کند و نشان می دهد.

روزه ی اندیشه،می تواند بهترین و موثرترین راه نجات را در اختیار انسان گذاشته و آدمی را در سیر معنوی موفق کند.

روزه ی اندیشه، می تواند روح انسان را به پرواز درآورده وبرفراز فضای بیکران عالم معنی،به اوج ترقی و پیشرفت برساند.

اگر به انجام روزه ی اندیشه موفق شوید،شیطان راشکست می دهید.اگر چه شیطان برای مومنین ،دشمنی ضعیف به شمار می آید و قدرت او برای گمراهی انسان کم واندک است؛ولی او از نفس انسانها که دشمنی پر قدرت و مقتدر ، و همیشه همراه و همگام با انسانها است،استفاده می کند.

او با وسوسه در نفس افراد،می تواند نفس را با خود هم عقیده ساخته و با کمک نفس ،هستی انسان را به تباهی کشیده و سعادت دو دنیا را از او بگیرد.

پس باید بکوشیم تا برنفس خویش مسلط شویم تا بتوانیم شیطان را شکست دهیم .و اندیشه ای سالم و فکری صحیح داشته باشیم ،زیرا اندیشه ی سالم و فکر صحیح ،انسان را از غم و اندوه و افکار دنیوی-که ویرانگر خوبی و خوشبختی است - نجات داده و سرانجامی بسیار عالی برای انسان به ارمغان می آورد.

کانون مطالعاتی وتحقیقاتی طالَ الانتظار